หนังสือที่ระลึก เปิดตัวมหาวิทยาลัยพะเยา 17 ธันวาคม 2553

        หนังสือที่ระลึกฉบับนี้จัดทำขึ้นเนื่องในโอกาสเปิดตัวมหาวิทยาลัยพะเยาอย่างเป็นทางการในวันที่ 17 ธันวาคม 2553 ภายหลังจากที่ได้รับการยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยเอกเทศ" และเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการ ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 กรกฎาคม 2553 เป็นต้นมา โดยมีรากฐานความเป็นมาจากนโยบายการกระจายโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษาสู่ชุมชนท้องถิ่น ซึ่งมหาวิทยาลัยนเรศวรได้เริ่มจัดตั้งวิทยาเขตสารสนเทศพะเยาขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรีตั้งแต่ปี 2538 และเริ่มเปิดการเรียนการสอนในปีเดียวกัน ก่อนจะพัฒนาและเปลี่ยนชื่อเป็นมหาวิทยาลัยนเรศวร พะเยา ในปี 2550 เพื่อเตรียมการบริหารจัดการอย่างเป็นอิสระ โดยมีบุคคลสำคัญ ผู้นำท้องถิ่น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตลอดจนประชาชนชาวพะเยาร่วมกันผลักดันและเสนอร่างพระราชบัญญัติเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาจนสำเร็จลุล่วง

        อัตลักษณ์และสัญลักษณ์สำคัญของมหาวิทยาลัยพะเยาได้รับการออกแบบอย่างลึกซึ้ง สะท้อนคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม โดยตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่ กรอบพื้นหลังรูปหลักศิลาจารึกยอดกลีบบัวสีม่วงเพื่อระลึกถึงเมืองพะเยาที่เป็นแหล่งค้นพบศิลาจารึกมากที่สุด สัตภัณฑ์สีขาวหรือเชิงเทียนทั้งเจ็ดอันสื่อถึงยอดเขาสัตบริภัณฑ์ล้อมรอบเขาพระสุเมรุและหลักโพชฌงค์ 7 ทางพระพุทธศาสนา และตัวอักษรย่อ "มพ" สีม่วงที่เขียนด้วยอักษรฝักขามล้านนาโบราณ โดยมีสีประจำมหาวิทยาลัยคือ "สีม่วง-ทอง" ซึ่งสีม่วงหมายถึงชาติและพระมหากษัตริย์ สีทองหมายถึงปัญญา ศาสนา และความรุ่งเรือง ส่วนดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัยคือ "ดอกฟ้ามุ่ย" ซึ่งเปรียบเสมือนชื่อเสียง ความรู้ความดีงามของบัณฑิตที่จะขจรขจายไปทั่วโลก ภายใต้ปณิธานหลักที่มุ่งมั่นคือ "ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน" (Wisdom for Community Empowerment)

        ในด้านทิศทางการบริหาร มหาวิทยาลัยพะเยาวางเป้าหมายการเป็นมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ (Comprehensive University) ที่เน้นพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และบัณฑิตให้ตอบสนองพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 7 จังหวัด และภูมิภาคอื่น ครอบคลุมพันธกิจ 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการผลิตบัณฑิตตามกรอบ TQF ด้านการวิจัยที่มุ่งใช้องค์ความรู้และเทคโนโลยีสมัยใหม่ ด้านการบริการวิชาการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและร่วมมือกับท้องถิ่น และด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม โดยมีโครงสร้างการบริหารภายใต้การนำของ ศ.เกียรติคุณ คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ นายกสภามหาวิทยาลัย และ ศ.พิเศษ ดร.มณฑล สงวนเสริมศรี อธิการบดีคนแรก พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร คณบดี และหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ จัดการศึกษาที่เน้นรูปแบบ Residential University ท่ามกลางบรรยากาศเมืองมหาวิทยาลัยในวนอุทยาน

        ด้านสถานภาพการดำเนินงาน ณ ปี 2553 มหาวิทยาลัยเปิดสอนรวม 77 สาขาวิชา แบ่งเป็นระดับปริญญาตรี 62 สาขาวิชา และระดับบัณฑิตศึกษา (ปริญญาโทและเอก) 15 สาขาวิชา ครอบคลุมกลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มีจำนวนนิสิตรวมทั้งสิ้น 11,188 คน มีบุคลากรรวม 1,027 คน (สายวิชาการ 549 คน และสายบริการ 478 คน) และมีผู้สำเร็จการศึกษาในอดีตนับแต่เปิดสอนจนถึงปี 2551 รวมกว่า 9,054 คน มหาวิทยาลัยยังแสดงรายการพัฒนาอาคารสถานที่ ระบบสาธารณูปโภค และสิ่งปลูกสร้างอย่างต่อเนื่องทั้งจากงบประมาณรายได้ งบประมาณแผ่นดิน และงบประมาณในอนาคต เช่น โครงการก่อสร้างศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยพะเยา มูลค่า 1,650,000,000 บาท รวมถึงกลุ่มอาคารเรียนและโรงเรียนสาธิต เพื่อรองรับการเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์และการศึกษามาตรฐานสากลในอนาคต

สรุปเนื้อหาคร่าวๆ จากสารบัญ

12 > ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยพะเยา

        - ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัยพะเยา: นำเสนอความหมายขององค์ประกอบตราสัญลักษณ์ อักษรฝักขาม สีประจำสถาบัน และดอกฟ้ามุ่ย

14 > นโยบายและทิศทางการบริหารมหาวิทยาลัยพะเยา: แสดงปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ 4 ด้าน และวัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์

16 > โครงสร้างการบริหารมหาวิทยาลัยพะเยา: แผนผังโครงสร้างการจัดองค์กร ส่วนงานวิชาการ ส่วนงานบริหาร และหน่วยงานระดับกอง

17 > คณะกรรมการสภามหาวิทยาลัย: รายนามและภาพถ่ายของคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ

19 > ผู้บริหารมหาวิทยาลัยพะเยา: รายนามและประวัติสังเขปของอธิการบดี รองอธิการบดี และรักษาการคณบดี/ผู้อำนวยการส่วนงานต่างๆ

23 > ความเป็นมาของมหาวิทยาลัยพะเยา: บันทึกประวัติศาสตร์ตั้งแต่เริ่มจัดตั้งวิทยาเขตสารสนเทศพะเยา (ปี 2538) จนถึงขั้นตอนยกร่างและประกาศใช้ พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553

35 > สถานภาพปัจจุบัน:

        - ด้านโปรแกรมการศึกษา (หลักสูตรปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา)

        - ข้อมูลจำนวนนิสิต และผู้สำเร็จการศึกษา (สถิติจำนวนนิสิตปี 2553 และผู้สำเร็จการศึกษาปี 2542–2551)

        - ด้านบุคลากร (ข้อมูลบุคลากรสายวิชาการและสายบริการ)

        - ด้านอาคารสถานที่ (รายการสิ่งปลูกสร้างหมวดงบประมาณรายได้ หมวดงบประมาณแผ่นดิน และรายการที่อยู่ระหว่างดำเนินการ)

        - ด้านงบประมาณ (สรุปการจัดสรรงบประมาณแผ่นดินและงบประมาณรายได้ปี 2553–2554)

54 > รายการอาคารและสิ่งปลูกสร้างในอนาคต มหาวิทยาลัยพะเยา: แผนการก่อสร้างโครงการสำคัญ เช่น ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยพะเยา อาคารเรียน และโรงเรียนสาธิต