การสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจากภูมิปัญญาฝ้ายท้องถิ่นภาคเหนือด้วยทุนทางวัฒนธรรมชุมชน (หรือชื่อรอง "ภูมิปัญญาฝ้ายหลวง")

        หนังสือเล่มนี้เป็นคู่มือรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับ "ฝ้ายหลวง" ซึ่งเป็นฝ้ายพันธุ์ท้องถิ่นในภาคเหนือที่มีอายุยืนยาวกว่าฝ้ายไร่ โดยบางต้นอาจมีอายุถึง 15 ปี เนื้อหาเน้นการฟื้นฟูและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์หัตถกรรมบนฐานทุนทางวัฒนธรรม เริ่มตั้งแต่ประวัติความเป็นมาของฝ้ายที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตชาวล้านนาตั้งแต่อดีต ทั้งในด้านการใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มและประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เช่น การทำฝ้ายมัดมือ ฝ้ายค่าคิง และไส้เทียนบูชา ฝ้ายหลวงมีลักษณะเด่นคือทนแล้งและศัตรูพืชน้อย ไม่จำเป็นต้องใช้สารเคมีหรือปุ๋ยเคมีในการปลูก ทำให้สอดคล้องกับแนวทางการผลิตที่ยั่งยืน

        กระบวนการผลิตฝ้ายหลวงครอบคลุมตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์หลักคือ "ฝ้ายแก่นจันทร์" และ "ฝ้ายแก่นแป" ไปจนถึงเทคนิคการปลูกและการดูแลรักษา ในด้านการแปรรูป หนังสือได้อธิบายขั้นตอนอย่างละเอียด ตั้งแต่การแยกปุยฝ้ายออกจากเมล็ดด้วยอุปกรณ์ที่เรียกว่า "อีด" การยิงฝ้ายให้ฟู การทำหางฝ้าย และการปั่นฝ้ายด้วย "เผี่ยน" เพื่อให้เป็นเส้นด้าย นอกจากนี้ยังมีภูมิปัญญาการเพิ่มความแข็งแรงให้เส้นด้ายด้วยน้ำข้าว และการเพิ่มมูลค่าด้วยการย้อมสีธรรมชาติจากพืชในท้องถิ่น

        ในส่วนสุดท้ายของหนังสือเน้นการนำเส้นฝ้ายที่ได้ไปสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ทั้งแบบดั้งเดิม เช่น ผ้านวม เบาะรองนอน และงานปัก ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยที่พัฒนาขึ้นใหม่ภายใต้ชื่อ "Besuto Cotton" ซึ่งเป็นการออกแบบเสื้อกั๊กที่ใช้ลาย "ต่ำก้าว" อันเป็นลวดลายโบราณของชาวไทลื้อ การดำเนินโครงการนี้ไม่เพียงแต่เป็นการอนุรักษ์พันธุกรรมฝ้ายท้องถิ่นและภูมิปัญญาการทอผ้า แต่ยังมุ่งหวังให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในด้านวัตถุดิบ ลดการนำเข้าด้ายโรงงาน และเชื่อมโยงไปสู่เส้นทางการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่สร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน

สรุปเนื้อหาคร่าว ๆ จากสารบัญ:

ส่วนที่ 1 องค์ความรู้ การปลูก และการดูแลฝ้ายหลวง: ครอบคลุมประวัติความเป็นมาของฝ้ายในระดับโลก ไทย และภาคเหนือ, วิถีวัฒนธรรมฝ้ายในล้านนา, นิยามศัพท์ฝ้ายชนิดต่าง ๆ, ขั้นตอนการปลูก การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยว และตัวอย่างพื้นที่ปลูก เช่น อุทยานฝ้ายหลวงและสวนฝ้ายในจังหวัดต่าง ๆ

ส่วนที่ 2 การแปรรูปเส้นฝ้ายท้องถิ่น: อธิบายขั้นตอนการแปรรูปอย่างละเอียด ตั้งแต่การตากฝ้าย, การแยกเมล็ด (อีด), การเคาะและยิงฝ้าย, การทำหางฝ้าย, การปั่นเส้นฝ้ายด้วยเครื่องมือแบบไทยวนและไทลื้อ, การนวดน้ำข้าวเพื่อเพิ่มความแข็งแรง และการย้อมสีธรรมชาติ

ส่วนที่ 3 ผลิตภัณฑ์จากฝ้ายท้องถิ่น: นำเสนอเอกลักษณ์ผ้าฝ้ายชุมชน, นิยามเส้นใยประเภทต่าง ๆ, ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ เช่น ผ้านวม งานปัก งานถักโครเชต์ และผ้าทอรูปแบบต่าง ๆ (ฝ้ายปั่นมือ 100% หรือผสม), การพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบ Besuto Cotton และแนวทางการส่งเสริมพื้นที่กรณีศึกษาและเส้นทางท่องเที่ยว