สัมมนาวิชาการไตศึกษา ครั้งที่ 1 "อดีตถึงปัจจุบันการศึกษาศิลปวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไต"

       หนังสือเล่มนี้เป็นการรวบรวมเนื้อหาจากการสัมมนาวิชาการไตศึกษา ครั้งที่ 1 ภายใต้หัวข้อ "อดีตถึงปัจจุบันการศึกษาศิลปวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไต" ซึ่งจัดขึ้นโดยโครงการจัดตั้งศูนย์ศิลปวัฒนธรรมล้านนา (ไต) มหาวิทยาลัยพะเยา เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2560 ณ หอประชุมพญางำเมือง มหาวิทยาลัยพะเยา วัตถุประสงค์หลักของการจัดทำหนังสือคือเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชาติพันธุ์ไต กระตุ้นให้เกิดความตระหนักในคุณค่าของมรดกวัฒนธรรมที่บรรพชนได้สะสมสืบทอดไว้ และเพื่อเป็นฐานข้อมูลในการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจในอนาคตตามปณิธานของมหาวิทยาลัยพะเยาที่ว่า "ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน"

       เนื้อหาในเล่มเป็นการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์จากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญในด้านต่าง ๆ โดยเน้นย้ำถึงการ "เหลียวหลัง" หรือการมองกลับไปยังรากเหง้าในอดีตก่อนที่จะก้าวไปข้างหน้า ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกมานำเสนอครอบคลุมตั้งแต่เรื่องของสถาปัตยกรรมที่เน้นความกลมกลืนกับธรรมชาติ เช่น ที่อยู่อาศัยของชาวไทลัวะหรือไทดอยที่ใช้วัสดุจากธรรมชาติ (Organic Sustainable) เช่น หญ้าคา ไม้ไผ่ และการวางผังชุมชนที่อิงกับพื้นที่สูงต่ำตามสภาพภูมิประเทศ นอกจากนี้ยังมีการรวบรวมเนื้อหาเกี่ยวกับดนตรี วิถีชีวิตที่ผูกพันกับผ้าทอ ภาษาไทใหญ่ และการศึกษาศิลปวัฒนธรรมเฉพาะพื้นที่ เช่น ในเขตแม่ฮ่องสอน

       การเรียบเรียงหนังสือเล่มนี้เป็นการปรับสำนวนภาษาจากเสียงการบรรยายของวิทยากรเพื่อให้คงอรรถรสในการอ่าน พร้อมทั้งมีภาพประกอบเพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพวิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น หนังสือเล่มนี้จึงทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมต่อระหว่างภูมิปัญญาดั้งเดิมกับการศึกษาในยุคปัจจุบัน เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาและสืบทอดอัตลักษณ์ของชาติพันธุ์ไตให้คงอยู่สืบไป

สรุปเนื้อหาคร่าว ๆ จากสารบัญ

       เนื้อหาในหนังสือถูกแบ่งออกตามหัวข้อบรรยายของวิทยากร ดังนี้:

       สถาปัตยกรรมชาติพันธุ์ไต (หน้า 1): บรรยายโดย อาจารย์จุลทัศน์ กิติบุตร นำเสนอเกี่ยวกับลักษณะที่อยู่อาศัย การเลือกใช้วัสดุธรรมชาติ และการออกแบบชุมชนให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อม

       ดนตรีชาติพันธุ์ไต (หน้า 32): บรรยายโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประสิทธิ์ เลียวสิริพงศ์ เกี่ยวกับเครื่องดนตรีและวัฒนธรรมทางเสียงของชาวไต

       ผ้าทอ : ความสัมพันธ์ในวิถีชีวิตคนไท (หน้า 51): บรรยายโดย รองศาสตราจารย์ทรงศักดิ์ ปรางค์วัฒนากุล อธิบายถึงความสำคัญของผ้าทอที่ผูกพันกับวงจรชีวิต

       ภาษาไทใหญ่ (หน้า 61): บรรยายโดย รองศาสตราจารย์เรณู วิชาศิลป์ เน้นเรื่องพัฒนาการทางภาษาและอัตลักษณ์ผ่านตัวอักษรและคำพูด

       การศึกษาศิลปวัฒนธรรมไตใหญ่แม่ฮ่องสอน (หน้า 83): บรรยายโดย ดร.โยธิน บุญเฉลย เจาะลึกกรณีศึกษาวัฒนธรรมไตในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน

       ประวัติวิทยากร (หน้า 103): ส่วนรวบรวมประวัติและผลงานของผู้ทรงคุณวุฒิที่มาให้ความรู้ในงานสัมมนา