ภูมิปัญญาเชิงช่างเชียงใหม่

          หนังสือเล่มนี้เป็นการรวบรวมและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้าน "ภูมิปัญญาเชิงช่าง" หรือทักษะฝีมือทางหัตถกรรมของชาวเชียงใหม่ ซึ่งถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนผ่านการอนุรักษ์และเผยแพร่ศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง เนื้อหาเน้นย้ำว่างานช่างเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแค่การสร้างสิ่งของ แต่เป็นงานที่ผสมผสานคติความเชื่อทางศาสนา สภาพภูมิศาสตร์ และวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ในล้านนาเข้าด้วยกันอย่างลงตัว

          จุดเด่นของเนื้อหาเริ่มต้นด้วยการอธิบายถึง "กลองชัยมงคล" หรือ "กลองสะบัดชัย" ซึ่งเป็นงานช่างที่มีความศักดิ์สิทธิ์และมีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาและสถาบันกษัตริย์ หนังสือได้ย้อนรอยไปถึงตำนาน "กุกกุฏชาดก" ที่กล่าวถึงต้นกำเนิดของกลองจากนกยูงและไก่ป่า สะท้อนให้เห็นว่างานเชิงช่างล้านนามักมีรากฐานมาจากคำสอนและนิทานปรัมพรา นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างช่างฝีมือ (สล่า) กับชุมชน โดยงานศิลปะแต่ละแขนงจะสะท้อนอัตลักษณ์ของพื้นที่นั้นๆ เช่น งานผ้าจกจากแม่แจ่ม หรือการทำเครื่องเงินเครื่องเขินที่เป็นภูมิปัญญาตกทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

          ในส่วนของกระบวนการผลิต หนังสือให้ความสำคัญกับ "จิตวิญญาณของช่าง" ที่ต้องใช้ความอดทน ทักษะ และความประณีตสูง ดังที่ปรากฏในบทกวีภายในเล่มที่กล่าวถึงการ "สืบทอดชีวิตผ่านจิตใจ" และการ "สั่งสมไว้ซึ่งขุมภูมิปัญญา" จากพ่อครูแม่ครูสู่ลูกหลาน การรวบรวมข้อมูลครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนการบันทึกประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เห็นคุณค่าของงานศิลปะที่เกิดจากดิน สู่ชิ้นงานที่สร้างชื่อเสียงและเกียรติภูมิให้กับแผ่นดินล้านนา และเป็นการส่งเสริมให้ศิลปวัฒนธรรมเหล่านี้ยังคงเคลื่อนไหวและเติบโตต่อไปได้ในสังคมยุคปัจจุบัน

สรุปเนื้อหาคร่าวๆ จากสารบัญ

หนังสือมีการแบ่งเนื้อหาออกเป็นส่วนๆ ตามประเภทของภูมิปัญญาและงานหัตถกรรม ดังนี้:

ส่วนนำ: ประกอบด้วยคำนำและบทกวีที่สรรเสริญคุณค่าของภูมิปัญญา

สล่าแปงกลองชัยมงคล (หน้า 1): เนื้อหาเกี่ยวกับช่างทำกลองสะบัดชัยหรือกลองชัยมงคล ประวัติความเป็นมา และคติความเชื่อ

กระบุง (หน้า 40): งานจักสานประเภทภาชนะ

สนตลก์ (หน้า 53): (งานประดิษฐ์หรือเครื่องใช้ตามภูมิปัญญาเฉพาะถิ่น)

หม้อดินเผา/หม้อแกง (หน้า 60): ภูมิปัญญาด้านเครื่องปั้นดินเผา

เครื่องเขิน (หน้า 65) และ เครื่องเงิน (หน้า 83): งานหัตถศิลป์ชั้นสูงที่เป็นเอกลักษณ์ของเชียงใหม่

มอม (หน้า 88): งานปั้นหรือสถาปัตยกรรมรูปสัตว์ในตำนานล้านนา

กระดาษมูลช้าง (หน้า 102): การประยุกต์ใช้วัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น

แกะสลักไม้ (หน้า 111): ทักษะงานช่างไม้และการตกแต่ง

ผ้าจกแม่แจ่ม (หน้า 120): ภูมิปัญญาด้านสิ่งทอและการทอผ้าที่มีลวดลายเป็นเอกลักษณ์