โคลงศาลาใจ

       หนังสือ "โคลงศาลาใจ" เป็นผลงานการอนุรักษ์และเผยแพร่มรดกทางวรรณกรรมของล้านนา ซึ่งจัดทำโดยสำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภายใต้โครงการจัดทำหนังสือชุดล้านนาคดีและวรรณกรรมล้านนาเพื่อเยาวชน ประจำปีงบประมาณ 2555 โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสืบทอดอารยธรรมทางภาษาและวรรณศิลป์อันล้ำค่าของภาคเหนือให้คงอยู่สืบไป

       เนื้อหาหลักของเล่มคือการ "ปริวรรต" หรือการถ่ายทอดเนื้อหาจากต้นฉบับดั้งเดิมที่จารด้วย อักษรธรรมล้านนา ลงในใบลาน มาเป็นอักษรไทยปัจจุบัน เพื่อให้คนรุ่นหลังสามารถเข้าถึงและศึกษาได้โดยง่าย โดยต้นฉบับใบลานดั้งเดิมนั้นมีจำนวน 1 ผูก (11 หน้าลาน) เป็นสมบัติของ พ่อหนานขื่น ชัยรัตน์ แห่งธรรมสถาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งได้มอบให้กับผู้เขียน (อาจารย์สนั่น ธรรมธิ) ไว้ตั้งแต่ปี 2529 เพื่อการเก็บรักษาและใช้ประโยชน์ทางการศึกษา

       สำหรับชื่อของหนังสือ "โคลงศาลาใจ" นั้น เป็นชื่อที่ผู้เขียนตั้งขึ้นใหม่โดยอาศัยแรงบันดาลใจจากบทโคลงสองบทแรกของเรื่อง ที่มีการกล่าวถึง "ศาลา" ริมทางและศาลาตีนดอย ซึ่งเปรียบเสมือนจุดพักกายพักใจของนักเดินทาง ในการจัดทำครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงการแปลอักษรเท่านั้น แต่ผู้เขียนยังได้จัดทำคำอธิบายศัพท์และคำอรรถาธิบายประกอบ เพื่อช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจความหมายลึกซึ้งของบทกวีได้อย่างถูกต้อง

       คุณค่าของหนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่เพียงการรักษาตัวอักษรไว้เท่านั้น แต่เป็นการเชิดชู "วรรณกรรมประเภทร้อยกรอง" ซึ่งถือเป็นสุดยอดแห่งงานศิลปะทางภาษาที่แสดงถึงความเป็นอารยะของชนชาติไทยและชาวล้านนามาแต่อดีต การพิมพ์เผยแพร่ครั้งนี้จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมให้เยาวชนและผู้ที่สนใจได้เห็นความงดงามของภาษาเชิงวรรณศิลป์ที่หาดูได้ยากในปัจจุบัน