วิถีชุมชน รากเหง้ามหานคร : ธนบุรี – บางกอกใหญ่ – บางกอกน้อย

       หนังสือเล่มนี้เป็นการนำเสนอผลจากการลงพื้นที่ทำวิจัยและบริการวิชาการของวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยพะเยา ในช่วงปี พ.ศ. 2558 - 2561 เพื่อศึกษาและพัฒนาชุมชนในพื้นที่ฝั่งธนบุรี (เขตธนบุรี, เขตบางกอกใหญ่ และเขตบางกอกน้อย) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 252 ปี นับตั้งแต่การสถาปนากรุงธนบุรีศรีมหาสมุทรในปี พ.ศ. 2310 โดยพื้นที่นี้เปรียบเสมือน "พิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต" ที่รวบรวมวิถีชีวิตดั้งเดิม การสัญจรทางน้ำ และความหลากหลายทางศาสนาทั้งพุทธ คริสต์ และอิสลามที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติ

       เนื้อหาหลักมุ่งเน้นไปที่การขับเคลื่อนชุมชนตามนโยบาย "ประเทศไทย 4.0" โดยเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจไปสู่ "เศรษฐกิจแห่งคุณค่า" (Value-Based Economy) ที่ขับเคลื่อนด้วยความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และเทคโนโลยี หนังสือเล่มนี้ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนต้องวางรากฐานอยู่บนสองจุดแข็งสำคัญของไทย คือ ความหลากหลายทางชีวภาพ และ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ผสมผสานกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างความสามารถในการพึ่งพาตนเองของชุมชน

       กระบวนการทำงานที่ปรากฏในเล่มใช้รูปแบบ การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) โดยทำงานร่วมกับคนในพื้นที่เพื่อสร้างแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างเป็นระบบ ซึ่งไม่เพียงแต่เน้นเรื่องรายได้ แต่ยังครอบคลุมถึงการอนุรักษ์โบราณสถาน อาหารท้องถิ่น และการสร้าง "แบรนด์การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์" เพื่อยกระดับให้พื้นที่กรุงธนบุรีกลายเป็น Creative City ที่เป็นต้นแบบการพัฒนาในระดับสากล โดยเน้นย้ำว่าความสำเร็จที่แท้จริงของการพัฒนาคือการที่ประชาชนชาวไทยในท้องถิ่นมีความเข้มแข็งและภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเอง

สรุปเนื้อหาคร่าวๆ จากสารบัญ

เนื้อหาในเล่มถูกจัดแบ่งตามพื้นที่และช่วงเวลาของการดำเนินงาน ดังนี้:

ส่วนที่ 1: วิถีชุมชน (ภาพรวม)

• ปูพื้นฐานเรื่องการพัฒนาการท่องเที่ยวภายใต้นโยบายไทย 4.0 และแนวคิดเศรษฐกิจแห่งคุณค่า
• การใช้ทรัพยากรชุมชนและทุนทางวัฒนธรรมเป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยว

ส่วนที่ 2: เขตธนบุรี (การดำเนินงานปี 2558 - 2559)

• เน้นการจัดทำแผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวแบบบูรณาการในแขวงวัดกัลยาณ์
• การอนุรักษ์และบูรณะโบราณสถาน รวมถึงการอนุรักษ์อาหารท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
• การบริหารจัดการทุนทางสังคมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

ส่วนที่ 3: เขตบางกอกใหญ่ (การดำเนินงานปี 2560)

• การพัฒนาแบรนด์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 4.0
• การนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้กับแบรนด์ท่องเที่ยวในชุมชน

ส่วนที่ 4: แบรนด์เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน

• การนำเสนออัตลักษณ์ผ่านธีมต่างๆ เช่น มรดกประวัติศาสตร์ (Historical Heritage), เส้นทางจาริกแสวงบุญ (Corridor Pilgrimage), และวัฒนธรรมอาหาร (Gastronomic in Money Town)

ส่วนที่ 5: เขตบางกอกน้อย (การดำเนินงานปี 2561)

• การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และการสร้างผู้ประกอบการใหม่ (Tourism Startups) ในพื้นที่
• การเจาะลึกชุมชนที่มีเอกลักษณ์ เช่น ชุมชนกุฎีจีน, ชุมชนบ้านบุ-วัดสุวรรณ, ชุมชนวัดนาคกลาง และชุมชนคลองบางหลวง