ตามรอยพระนางจามเทวีสู่เขลางค์นคร

       หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเป็นที่ระลึกและอภินันทนาการในงานบุญทอดกฐินสามัคคีของคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ศูนย์รังสิตและลำปาง) ณ วัดหมอสม จังหวัดลำปาง โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อเผยแพร่พระราชประวัติโดยย่อของ "พระนางจามเทวี" ปฐมกษัตริย์แห่งนครหริภุญชัย ผู้ทรงเป็นสตรีที่มีพระสิริโฉมงดงาม มีพระปรีชาสามารถทั้งในด้านวิชาการ การศึกสงคราม และการปกครองบ้านเมืองโดยธรรม ส่งผลให้ไพร่ฟ้าหน้าใสมีความสุขและบ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองสืบเนื่องต่อมาอย่างยาวนาน

       เนื้อหาสำคัญเน้นไปที่ความสัมพันธ์ระหว่างพระนางจามเทวีกับ "เขลางค์นคร" (จังหวัดลำปางในปัจจุบัน) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีประวัติศาสตร์เกี่ยวเนื่องกันอย่างลึกซึ้งในสมัยหริภุญชัย ผู้เขียนได้ระบุข้อสังเกตสำคัญว่า หลักฐานทางประวัติศาสตร์หรือตำนานที่เขียนถึงพระนางจามเทวีนั้นอาจมีความแตกต่างกันในเรื่องของ ชื่อบุคคล สถานที่ หรือปีศักราช เนื่องด้วยคติและโวหารของผู้แต่งตำนานแต่ละท่าน (เช่น พงศาวดารโยนก) หนังสือเล่มนี้จึงเป็นการรวบรวมเนื้อหาเพื่อให้ผู้อ่านได้เห็นภาพรวมของอารยธรรมในอดีต รวมถึงความศรัทธาที่ถ่ายทอดผ่านโบราณสถานสำคัญในจังหวัดลำปางที่มีความเชื่อมโยงกับพระนางจามเทวี เพื่อให้เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและการตามรอยเส้นทางสายวัฒนธรรมในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่วัง

       เนื้อหาภายในเล่มถูกแบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ เพื่อนำเสนอเรื่องราวตั้งแต่จุดเริ่มต้นจนถึงหลักฐานทางสถาปัตยกรรม ดังนี้:

       ภาคตำนานและประวัติศาสตร์: เริ่มต้นด้วยคาถาบูชาพระนางจามเทวี ตามด้วยประวัติของพระนางตั้งแต่สมัย เมืองละโว้ การกำเนิดของ เมืองหริภุญชัย และการเดินทางครั้งสำคัญสู่หริภุญชัยเพื่อครองราชย์ รวมถึงบทบาทของ เมืองเขลางค์ในสมัยหริภุญชัย

       ภาคโบราณสถานในลำปาง: เจาะลึกสถานที่สำคัญที่มีความสัมพันธ์กับพระนางจามเทวี ได้แก่:

       วัดพระธาตุลำปางหลวง: อธิบายประวัติ ตำนานนครลำปาง และรายละเอียดสถาปัตยกรรม เช่น ประตูโขง, วิหารหลวง, องค์พระธาตุเจดีย์, วิหารน้ำแต้ม, หอพระพุทธ, และซุ้มปราสาททอง

       วัดปงยางคก: นำเสนอตำนานวัด ปงยางคก โขงพระประธาน ธรรมมาสน์ และภาพเขียนลวดลายโบราณ

       ภาควิชาการและภาษา: มีการรวบรวม คำศัพท์ และตัวอย่างคำที่เขียนแตกต่างกัน เพื่อให้ความรู้ด้านอักขระและการสะกดคำในเชิงประวัติศาสตร์

       ภาคผนวก: ข้อมูลเกี่ยวกับงานบุญกฐิน เช่น คำถวายผ้ากฐิน เครื่องจัดดา และข้อมูลเกี่ยวกับคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์