ศูนย์ศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา มหาวิทยาลัยพะเยา ร่วมกับ ชมรม Dark Sky UP Club และคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา จัดโครงการด้าน Cultural Astronomy Learning Space กิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับโบราณดาราศาสตร์ในศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดพะเยา ครั้งที่ 2 ภายใต้ชื่อกิจกรรม “ตามรอยสองจันทร์ สานฝันดอยบุษราคัม” ระหว่างวันที่ 28–29 สิงหาคม 2569 ณ วัดอนาลโยทิพยาราม จังหวัดพะเยา เพื่อส่งเสริมและพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ด้านโบราณดาราศาสตร์ ตลอดจนสร้างความตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างดาราศาสตร์กับวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดพะเยา

          กิจกรรมครั้งนี้มุ่งนำองค์ความรู้ด้านดาราศาสตร์มาบูรณาการร่วมกับเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดพะเยา โดยใช้พื้นที่วัดอนาลโยทิพยาราม ซึ่งเป็นจุดชมวิวสำคัญที่สามารถมองเห็นทัศนียภาพของกว๊านพะเยาจากมุมสูง เป็นพื้นที่สร้างประสบการณ์การเรียนรู้ผ่านการสังเกตท้องฟ้า ดวงจันทร์ และปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ พร้อมเชื่อมโยงกับเรื่องราวและตำนานในพื้นที่

          หนึ่งในกิจกรรมสำคัญ คือ “ตามรอยสองจันทร์ สานฝันดอยบุษราคัม” และการแสดงชุด “แสงแห่งดอยบุษราคัม : สองจันทร์ สองปณิธาน สืบสานตำนานแห่งศรัทธา” ซึ่งจัดขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินมายังดอยบุษราคัม โดยถ่ายทอดเรื่องราวผ่านการแสดงที่ผสมผสานศิลปวัฒนธรรม ดนตรี และเรื่องราวแห่งศรัทธาของชุมชน

          นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมยังได้สัมผัสประสบการณ์การเรียนรู้ดาราศาสตร์ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย อาทิ “มุดโดมดูดาว” ท้องฟ้าจำลองขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 6 เมตร ที่จำลองท้องฟ้าและวัตถุท้องฟ้าให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้เสมือนจริง, “ส่องฟ้าด้วยมือถือ” เวิร์กช็อปเรียนรู้การดูดาวผ่านแอปพลิเคชัน NAPA, “ถอดรหัสจันทรา” กิจกรรมเรียนรู้เกี่ยวกับปรากฏการณ์ของดวงจันทร์ รวมถึงความเชื่อเรื่อง 12 นักษัตรที่เชื่อมโยงกับองค์ความรู้ด้านดาราศาสตร์ และ “ส่องกล้องโทรทรรศน์” เปิดประสบการณ์ชมดวงจันทร์และวัตถุท้องฟ้าผ่านกล้องโทรทรรศน์ พร้อมเรียนรู้เรื่องราวทางดาราศาสตร์ที่สัมพันธ์กับตำนานและวัฒนธรรม

          กิจกรรมดังกล่าวนับเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญในการสร้าง Cultural Astronomy Learning Space หรือพื้นที่การเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์เชิงวัฒนธรรมของจังหวัดพะเยา โดยเปิดโอกาสให้นิสิต นักเรียน เยาวชน บุคลากร และประชาชน ได้เรียนรู้ดาราศาสตร์ผ่านประสบการณ์จริง ควบคู่กับการเรียนรู้มรดกทางศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น อันนำไปสู่การสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันระหว่างมหาวิทยาลัย ชุมชน และสังคม

          สำหรับ “ตามรอยสองจันทร์ สานฝันดอยบุษราคัม” ยังสะท้อนถึงการบูรณาการองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ระหว่าง ศิลปวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์ ดาราศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างรูปแบบการเรียนรู้ที่เข้าถึงได้และสนุกสนาน พร้อมส่งเสริมให้จังหวัดพะเยามีพื้นที่เรียนรู้ด้านดาราศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับอัตลักษณ์และทุนทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม